1 Pułk Specjalny Komandosów
Historia
Historia tej jednostki sięga 1957 roku, kiedy to w sierpniu tego roku dowódca 6 PDPD gen. bryg Chocha swoim rozkazem sformował kompanię rozpoznawczą. Dowódcą kompanii został kpt. Władysław Potoczny, miejscem stacjonowania były koszary 16 Kołobrzeskiego Batalionu Powietrznodesantowego. W listopadzie 1958 roku kompania została przeniesiona w rejon koszar na Woli Gustowskiej, obecnie jest to dzielnica Krakowa. W dniu 13.09.1961 r. dowódca 6 PDPD swoim rozkazem polecił sformować 26 batalion rozpoznawczy, który stał się samodzielną jednostką wojskową o numerze taktycznym 4101. Pierwszym dowódcą Jednostki Wojskowej 4101 został major Czesław Mitkowski.
W 1964 roku batalion został przeniesiony do małej nadmorskiej miejscowości Dziwnów na wyspie Wolin. Rozkazem Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 maja 1964 roku 26 batalion rozpoznawczy zmienił nazwę na 1 Batalion Szturmowy i przyjął tradycje bojowe Polskiego Samodzielnego Batalionu Specjalnego 1 Armii Wojska Polskiego.
28 lipca 1968 roku jednostka brała udział w Operacji "DUNAJ". Jednostka miała działać na obszarze opanowanym przez 2 Armię LWP. 1 Kompania Szturmowa miała wprowadzić do Czechosłowacji jednostki operacyjne LWP. Z reszty sił JW4101 utworzono odwód dowódcy 2 Armii . Kilkanaście grup specjalnych przy pomocy nowych śmigłowców Mi-8 miało sprawdzić teren, paraliżować łączność i opanować strategiczne punkty. 1 Batalion Szturmowy stacjonował w miejscowości Hradec Kralowe . Zwiadowcy głównie ochraniali polskich generałów oraz naprawiali łączność z krajem.
28 października 1968 roku powrócił do koszar w Dziwnowie .
13 grudnia 1981 roku żołnierze JW. 4101 zostali wyprowadzeni z koszar w Dziwnowie. W całej Polsce rozpoczął się kilkuletni okres stanu wojennego.
W maju 1986 roku 1 batalion szturmowy JW. 4101 został przeniesiony z Dziwnowa do Lublińca na Górnym Śląsku.
Zarządzeniem Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego w 1993roku na bazie 1 Batalionu Szturmowego rozpoczęto formowanie nowej jednostki - 1 Pułku Specjalnego. Rok później jednostka osiągnęła gotowść.
Decyzją Ministerstwa Obrony Narodowej z dnia 23 listopada 1995 roku 1 Pułk Specjalny przyjął dziedzictwo tradycji:
- 1 Polskiego Samodzielnego Batalionu Specjalnego 1943 - 1944.
- 1 Samodzielnej Kompanii "Commando" 1942 - 1944 oraz 62 Kompanii Specjalnej "Commando " z Bolesławca
- Batalionu Armii Krajowej "Parasol" 1944
- Batalionu Armii Krajowej "Zośka",
oraz otrzymał nazwę wyróżniającą "Komandosów".
Zadania jednostki
Jednostka Wojskowa 4101 prezentuje bardzo wysoki poziom dzięki specjalnemu systemowi szkolenia.
1 Pułk Specjalny Komandosów może działać w czasie pokoju, kryzysu lub wojny.
Pułk operuje zarówno na terenie państwa polskiego jak i poza jego granicami. "Lubliniec" wykonuje działania typowo specjalne takie jak: rozpoznanie, akcja bezpośrednia oraz wsparcie militarne.
Typowe działania, w których są szkoleni komandosi z 1 Pułku to: desanty grup bojowych ze śmigłowca, działania rozpoznawcze, zasadzki, atak i odwrót, umiejętności maskowania, skoki spadochronowe czy walka wręcz.
Jednostka Wojskowa 4101 jest jednostką w pełni uzawodowioną.
1 Pułk Specjalny Komandosów przeznaczony jest do prowadzenia działań specjalnych głównie w ramach tak zwanej "zielonej taktyki", jednakże szkolenie i działania bojowe Pułku często wykraczają poza ten zakres.
W czasie prowadzenia operacji specjalnych Pułk wykonuje zadania z zakresu:
- rozpoznania specjalnego,
- akcji bezpośredniej,
- wsparcia militarnego.
Żołnierze z tej jednostki wykonywali zadania w najbardziej zapalnych zakątkach świata.
Wykonywali zadania w byłej Jugosławii.
Obecni są także w Afganistanie czy Iraku.
Każdy żołnierz 1. PSK może zostać skierowany do służby poza granicami kraju.
Służba w 1. PSK wiąże się nie tylko z prestiżem i samorealizacją.
Żołnierze 1. PSK otrzymują znacznie atrakcyjniejsze niż żołnierze innych jednostek uposażenie.
1.PSK zapewnia służbę pośród najbardziej doświadczonych kadr Wojska Polskiego. Większość żołnierzy wielokrotnie uczestniczyła w misjach bojowych. Każdy żołnierz oddziału posiada dostęp do najnowocześniejszych systemów uzbrojenia i wyposażenia w Polsce i na świecie.
Organizacja jednostki
1 Pułk Specjalny podlega bezpośrednio Dowództwu Wojsk Specjalnych. Przygotowany jest do prowadzenia działań specjalnych w czasie pokoju, kryzysu i wojny. Jednostka stacjonuje w Lublińcu na Górnym Śląsku.
Komandosi służą w sześcioosobowych grupach, w których skład wchodzi: dowódca, zastępcy, telegrafista, kierowca, miner i operator. W pułku trzy grupy specjalne tworzą pluton, trzy plutony - kompanie, a trzy kompanie - batalion.
Przykładowe wyposażenie i uzbrojenie
Podstawowym uzbrojeniem komandosów z 1 pułku specjalnego jest: pistolet Wist 94 kal. 9mm, pistolet maszynowy Glauberyt kal. 9mm, karabinek Beryl kal. 5,56mm, natomiast strzelcy wyborowi używają fińskiego karabinu wyborowego SAKO.
W jednostce używa się nowoczesnych spadochronów tunelowych, dzięki którym można przelecieć nawet 40 km.
Płetwonurkowie jednostki używają francuskiego aparatu tlenowego OXY-NG2. Mają także specjalny kajak Klepper, którym można pływać na otwartym morzu.
