Morska Jednostka Działań Specjalnych "Formoza"
Historia
W 1974 roku powstał specjalny Zespół Badawczy ds. Płetwonurków Morskich. Miał on opracować koncepcję i przygotowania i formowania specjalnego dywizjonu płetwonurków morskich. Powstała nowa jednostka - Grupa Specjalna Płetwonurków. Jednostka miała się składać z trzech sekcji płetwonurków bojowych, sekcji technicznej oraz kierownictwa.
Na początku istnienia Formozy, w jednostce służyli żołnierze z poboru. Dziś jest całkowicie zawodowa, co znacznie zwiększa jej możliwości i efektywność operacyjną. We wrześniu 1987 jednostka zmieniła nazwę na Wydział Działań Specjalnych, a w 1990 roku powstały Grupy Specjalne Płetwonurków.
Następnie jednostka pod nazwą Sekcja Działań Specjalnych Marynarki Wojennejpodlegała marynarce wojennej.
Wraz z powstaniem w styczniu 2008 roku Dowództwa Wojsk Specjalnych - Formoza przestała podlegać dowództwu marynarki wojennej i weszła pod nazwą Morska Jednostka Działań Specjalnych w skład nowego, czwartego rodzaju sił zbrojnych w polskim wojsku - wojsk specjalnych.
Zadania i działania jednostki
Jednostka ta przygotowana jest do działań specjalnych w czasie pokoju, kryzysu i wojny. Podstawowe jej zadania to prowadzenie działalności na morzu, pod wodą i w obiektach brzegowych. Formoza najczęściej współpracuje z oddziałem wodnym GROM-u, kompanią płetwonurków 1. Pułku Specjalnego oraz niektórymi swoimi odpowiednikami w marynarkach wojennych państw NATO.
Udział woperacjach obronnych poza granicami naszego kraju jest jednym z jej najważniejszych zadań.
Formoza brała dotychczas udział w operacji irackiej. W latach 2002-2003 r. zabezpieczała polski okręt "Xawery Czernicki" na wodach Zatoki Perskiej. Płetwonurkowie Formozy są szkoleni także do działań prowadzonych na lądzie
oraz w warunkach miejskich.
Organizacja jednostki
Podstawowym zespołem jest para, która się wzajemnie zabezpiecza. Trzy pary tworzą grupę specjalną a pięć grup - sekcję.
W jednostce zachowano trzyletni system szkolenia. W pierwszym roku trenuje się głównie strzelanie, pływanie na duże odległości, prowadzenie pojazdów i doskonali się języki obce.
Miejscem stacjonowania jednostki jest Gdynia. Wcześniej jednostka podlegała dowódcy Grupy Okrętów Rozpoznawczych (GOR), wchodzącej w skład 3. Flotylli Okrętów w Gdyni. Obecnie Formoza jest samodzielną formacją wchodzącą w skład wojsk specjalnych.
Przykładowe wyposażenie i uzbrojenie
Standardowe uzbrojenie marynarzy SDS:
- pistolet WIST 94 kal. 9 mm,
- pistolet maszynowy Pm-84P Glauberyt kal. 9 mm,
- karabin szturmowy Beryl kal. 5,56 mm,
- karabinek AKM kal. 7,62 mm,
- uniwersalny karabin maszynowy PKM/PKSM kal. 7,62.
Wyposażenie płetwonurka bojowego:
- francuski aparat o obiegu zamkniętym OXY-NG2,
- gogle,
- skafander suchy ze skarpetami lateksowymi,
- kamizelka ratunkowo-wypornościowa MDB,
- sprzęt do podwodnej łączności bezprzewodowej,
- wodoszczelny zasobnik nurkowy do przenoszenia sprzętu,
- nóż wieloczynnościowy,
- płetwy.
